การทำงานกับสารเคมีอย่างปลอดภัย · ศูนย์เรียนรู้ความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

บริษัท ที.เจ.ซี เคมี จำกัด ผลิตและใช้สารเคมีหลายชนิด ทั้งสารไวไฟ สารกัดกร่อน และสารที่เป็นพิษ การสัมผัส การหายใจ หรือการจัดเก็บผิดวิธีอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บ โรคจากการทำงาน ไฟไหม้ หรือการรั่วไหลสู่สิ่งแวดล้อม ทุกคนที่เข้าพื้นที่ผลิตต้องเข้าใจหลักพื้นฐานต่อไปนี้

1. อ่านเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) ก่อนใช้งาน

สารเคมีทุกชนิดในโรงงานต้องมี SDS ภาษาไทยที่เป็นฉบับปัจจุบัน จัดเก็บไว้ ณ จุดใช้งานและในระบบของแผนก S&E
ก่อนใช้สารใหม่หรือสารที่ไม่คุ้นเคย ให้อ่านอย่างน้อยหมวด 2 (การระบุความเป็นอันตราย) หมวด 4 (การปฐมพยาบาล) หมวด 7 (การจัดการและการจัดเก็บ) และหมวด 8 (การควบคุมการสัมผัสและ PPE)
ห้ามนำสารเคมีเข้าโรงงานโดยไม่ผ่านการอนุมัติและลงทะเบียนกับแผนก S&E

2. จัดเก็บตามความเข้ากันได้ (Storage compatibility)

กลุ่มสาร	ห้ามเก็บรวมกับ
กรด (เช่น กรดซัลฟิวริก กรดไฮโดรคลอริก)	ด่าง สารออกซิไดซ์ ไซยาไนด์ ซัลไฟด์
ด่าง (เช่น โซดาไฟ)	กรด โลหะที่ทำปฏิกิริยา เช่น อะลูมิเนียม
สารไวไฟ (ตัวทำละลาย)	สารออกซิไดซ์ แหล่งความร้อนและประกายไฟ
สารออกซิไดซ์	สารไวไฟ สารอินทรีย์ สารรีดิวซ์

เก็บในภาชนะเดิมหรือภาชนะที่มีฉลากถูกต้อง ปิดฝาสนิททุกครั้ง
วางบนถาดรองรับ (secondary containment) ที่จุได้ไม่น้อยกว่า 110% ของภาชนะใหญ่ที่สุด
ห้ามวางภาชนะของเหลวกัดกร่อนไว้สูงกว่าระดับสายตา

3. การระบายอากาศ

ใช้ระบบดูดอากาศเฉพาะที่ (local exhaust) หรือตู้ดูดควันทุกครั้งเมื่อเท ผสม หรือถ่ายสารระเหย
ห้ามปิดหรือกีดขวางช่องดูดอากาศ หากระบบไม่ทำงานให้หยุดงานและแจ้งหัวหน้างานทันที
หากได้กลิ่นผิดปกติ เวียนศีรษะ หรือแสบตา ให้ออกจากพื้นที่ไปยังที่อากาศบริสุทธิ์และแจ้งหัวหน้างาน

4. สุขอนามัยส่วนบุคคล

ห้ามรับประทานอาหาร ดื่มน้ำ หรือสูบบุหรี่ในพื้นที่ที่มีสารเคมี
ล้างมือและใบหน้าก่อนรับประทานอาหาร ก่อนเข้าห้องน้ำ และหลังเลิกงาน
ถอดชุดทำงานที่ปนเปื้อนก่อนออกจากพื้นที่ผลิต ห้ามนำกลับบ้าน
สวม PPE ตามที่ SDS และป้ายพื้นที่กำหนด เช่น แว่นครอบตา ถุงมือกันสารเคมี หน้ากากกรองไอระเหย

คำเตือน: ห้ามถ่ายสารเคมีใส่ขวดน้ำดื่มหรือภาชนะที่ไม่มีฉลากโดยเด็ดขาด เป็นสาเหตุสำคัญของการกลืนสารเคมีโดยไม่ตั้งใจ

ข้อกำหนดตามกฎหมาย

บริษัทปฏิบัติตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย พ.ศ. 2556 ซึ่งกำหนดให้นายจ้างจัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายและ SDS ภาษาไทย ติดฉลาก จัดเก็บอย่างปลอดภัย ตรวจวัดระดับความเข้มข้นของสารเคมีในบรรยากาศการทำงาน จัดให้มีการตรวจสุขภาพลูกจ้างตามปัจจัยเสี่ยง และฝึกอบรมลูกจ้างที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ: หากสารเคมีหกหรือรั่วไหล ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนในบทความ "การตอบสนองเหตุสารเคมีหกรั่วไหล" และในกรณีได้รับสารพิษ โทรศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี 1367 หรือ 1669