ระบบ GHS คืออะไร
GHS (Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals) คือระบบการจำแนกและการติดฉลากสารเคมีที่เป็นสากล ทำให้ผู้ใช้ทุกประเทศเข้าใจความเป็นอันตรายได้ตรงกัน ฉลากสารเคมีทุกภาชนะในโรงงาน รวมถึงภาชนะที่แบ่งบรรจุ ต้องมีข้อมูลตามระบบ GHS และเป็นภาษาไทย
รูปสัญลักษณ์ 9 รูป
รูปสัญลักษณ์เป็นรูปสีดำบนพื้นขาวในกรอบสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดขอบสีแดง
| รูปสัญลักษณ์ | ชื่อ | ความหมาย | ตัวอย่างสาร |
|---|---|---|---|
| ระเบิด | Exploding bomb | วัตถุระเบิด สารที่ทำปฏิกิริยาได้เอง เปอร์ออกไซด์อินทรีย์ | เปอร์ออกไซด์อินทรีย์บางชนิด |
| เปลวไฟ | Flame | ก๊าซ ของเหลว ของแข็งไวไฟ สารที่ลุกติดไฟได้เอง | เอทานอล อะซิโตน โทลูอีน |
| เปลวไฟเหนือวงกลม | Flame over circle | สารออกซิไดซ์ ช่วยให้ไฟลุกไหม้รุนแรงขึ้น | ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์เข้มข้น โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต |
| ถังก๊าซ | Gas cylinder | ก๊าซภายใต้ความดัน อาจระเบิดเมื่อถูกความร้อน | ถังไนโตรเจน ถังออกซิเจน |
| การกัดกร่อน | Corrosion | กัดกร่อนผิวหนัง ทำลายดวงตาอย่างรุนแรง กัดกร่อนโลหะ | กรดซัลฟิวริก โซดาไฟ |
| หัวกะโหลกไขว้ | Skull and crossbones | ความเป็นพิษเฉียบพลันรุนแรง อาจถึงแก่ชีวิต | เมทานอล (บางความเข้มข้น) ไซยาไนด์ |
| เครื่องหมายอัศเจรีย์ | Exclamation mark | ระคายเคือง ทำให้แพ้ผิวหนัง เป็นพิษเฉียบพลันระดับต่ำ | สารลดแรงตึงผิวบางชนิด |
| อันตรายต่อสุขภาพ | Health hazard | ก่อมะเร็ง ก่อการกลายพันธุ์ เป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์ ระบบทางเดินหายใจ หรืออวัยวะเป้าหมาย | เบนซีน ฟอร์มาลดีไฮด์ |
| สิ่งแวดล้อม | Environment | เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ | ยาฆ่าแมลงบางชนิด สารประกอบทองแดง |
คำสัญญาณ (Signal words)
- อันตราย (Danger) ใช้กับความเป็นอันตรายระดับรุนแรง
- ระวัง (Warning) ใช้กับความเป็นอันตรายระดับรองลงมา ฉลากหนึ่งแสดงคำสัญญาณเพียงคำเดียว หากมีทั้งสองระดับให้ใช้ "อันตราย"
ข้อความบนฉลาก
- ข้อความแสดงความเป็นอันตราย (H-statement) อธิบายลักษณะอันตราย เช่น H225 ของเหลวและไอระเหยไวไฟสูง, H314 ทำให้ผิวหนังไหม้อย่างรุนแรงและทำลายดวงตา
- ข้อความแสดงข้อควรปฏิบัติ (P-statement) บอกวิธีป้องกันและการตอบสนอง เช่น P280 สวมถุงมือ ชุดป้องกัน แว่นตา และหน้ากาก, P305+P351+P338 หากเข้าตาให้ล้างด้วยน้ำอย่างระมัดระวังเป็นเวลาหลายนาที
องค์ประกอบของฉลากที่ครบถ้วน
- ชื่อผลิตภัณฑ์และชื่อสารที่เป็นอันตราย
- รูปสัญลักษณ์
- คำสัญญาณ
- ข้อความแสดงความเป็นอันตราย
- ข้อความแสดงข้อควรปฏิบัติ
- ชื่อ ที่อยู่ และหมายเลขโทรศัพท์ของผู้ผลิตหรือผู้จำหน่าย
คำเตือน: ห้ามใช้สารเคมีจากภาชนะที่ไม่มีฉลากหรือฉลากลบเลือน ให้แยกไว้และแจ้งหัวหน้างานหรือแผนก S&E เพื่อตรวจสอบและติดฉลากใหม่
ปรับปรุงล่าสุด: 27 ก.ย. 2569