ขอบเขต
งานบนที่สูง คืองานใดๆ ที่ผู้ปฏิบัติงานอาจพลัดตกจากความสูง ตั้งแต่ 2 เมตรขึ้นไป เช่น งานบนหลังคา งานบนนั่งร้าน งานบนแท่นหรือชั้นโครงสร้างที่ไม่มีราวกันตก งานบนถังเก็บสาร และงานบนรถกระเช้า รวมถึงงานใกล้ขอบบ่อหรือช่องเปิดที่อาจพลัดตกลงไป การตกจากที่สูงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ในงานซ่อมบำรุง
ลำดับการควบคุม
- หลีกเลี่ยงการทำงานบนที่สูง เช่น ประกอบชิ้นงานที่พื้นแล้วยกขึ้น
- ใช้การป้องกันแบบรวม เช่น ราวกันตก แท่นทำงานที่มั่นคง นั่งร้าน รถกระเช้า
- ใช้อุปกรณ์ป้องกันการตกส่วนบุคคล เมื่อไม่สามารถป้องกันด้วยวิธีข้างต้นได้
อุปกรณ์ป้องกันการตก
- ใช้ เข็มขัดนิรภัยแบบเต็มตัว (Full-body harness) เท่านั้น ห้ามใช้เข็มขัดคาดเอว
- สายช่วยชีวิตแบบมีตัวดูดซับแรงกระชาก (shock absorber) หรือแบบกลับตัวเอง (self-retracting)
- เกี่ยวตะขอกับจุดยึดที่แข็งแรงเหนือศีรษะ รับแรงได้ตามมาตรฐาน และใช้สายคู่ (double lanyard) เพื่อให้เกี่ยวอยู่ตลอดเวลา (100% tie-off) ขณะเคลื่อนที่
- ตรวจสภาพเข็มขัดและสายก่อนใช้ทุกครั้ง หากพบรอยขาด ไหม้ ตะเข็บหลุด หรือเคยรับแรงตกมาแล้ว ให้ปลดออกจากการใช้งาน
- ผูกเครื่องมือกันตก และกั้นพื้นที่ด้านล่างพร้อมติดป้ายเตือน
ป้ายสถานะนั่งร้าน (Scaffold tags)
นั่งร้านต้องประกอบโดยผู้ที่ผ่านการฝึกอบรม และตรวจโดยผู้ที่ได้รับมอบหมายก่อนใช้งานและทุกวัน
| ป้าย | ความหมาย |
|---|---|
| สีเขียว | ตรวจแล้ว ปลอดภัย ใช้งานได้ |
| สีเหลือง | ใช้งานได้แบบมีเงื่อนไข ต้องใช้เข็มขัดนิรภัยหรือปฏิบัติตามข้อจำกัดที่ระบุ |
| สีแดง | ห้ามใช้งาน อยู่ระหว่างประกอบ รื้อถอน หรือไม่ผ่านการตรวจ |
นั่งร้านที่ใช้งานได้ต้องมีฐานมั่นคง แผ่นพื้นเต็ม ราวกันตกบนและกลาง แผ่นกันของตก และบันไดขึ้นลงที่ปลอดภัย
บันได
- ใช้บันไดสำหรับงานเบาและระยะสั้นเท่านั้น ตั้งด้วยอัตราส่วน 4 ต่อ 1 และยื่นเหนือจุดพักอย่างน้อย 1 เมตร
- จับยึดแบบสามจุดตลอดเวลา ห้ามยืนบนสองขั้นบนสุดของบันไดทรง A
คำเตือน: ห้ามทำงานบนที่สูงเพียงลำพัง และต้องมีแผนช่วยเหลือผู้ที่ห้อยค้างจากเข็มขัดนิรภัย เนื่องจากการห้อยค้างนานอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ภายในเวลาไม่นาน
หมายเหตุ: งานบนที่สูงต้องได้รับใบอนุญาตทำงานตามระบบ PTW และปฏิบัติตามกฎหมายความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง
ปรับปรุงล่าสุด: 27 ก.ย. 2569