ทำไมไฟฟ้าจึงอันตรายเป็นพิเศษในโรงงานเคมี
ไฟฟ้าเป็นอันตรายที่มองไม่เห็น นอกจากไฟฟ้าดูดและไฟฟ้าช็อตแล้ว ในโรงงานเคมียังมีความเสี่ยงที่ ประกายไฟ จากสวิตช์ ปลั๊ก หรือสายไฟชำรุด จะจุดติดไอตัวทำละลายหรือก๊าซไวไฟ จนเกิดเพลิงไหม้หรือระเบิดได้ พื้นที่เปียกชื้นและสารเคมีกัดกร่อนยังทำให้ฉนวนสายไฟเสื่อมเร็วกว่าปกติ
หลักปฏิบัติสำหรับทุกคน
- ตรวจสอบสายไฟ ปลั๊ก และเครื่องมือไฟฟ้าด้วยสายตาก่อนใช้ทุกครั้ง หากพบฉนวนแตก ขั้วหลวม หรือรอยไหม้ ให้หยุดใช้และติดป้าย "ห้ามใช้"
- ห้ามต่อพ่วงปลั๊กหลายชั้น ห้ามใช้สายไฟพาดผ่านทางเดิน ทางรถ หรือแอ่งน้ำ/สารเคมี
- ใช้เต้ารับที่มีเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB) สำหรับเครื่องมือไฟฟ้าแบบเคลื่อนที่
- ห้ามเปิดตู้ควบคุมไฟฟ้า (MDB/DB/MCC) หากไม่ได้รับมอบหมาย และห้ามวางสิ่งของกีดขวางหน้าตู้ไฟ ต้องเว้นระยะพื้นที่ว่างหน้าตู้ไว้เสมอ
- มือเปียกหรือยืนบนพื้นเปียก ห้ามจับอุปกรณ์ไฟฟ้า
พื้นที่อันตรายจากไอสารไวไฟ (Hazardous Area)
- ในพื้นที่ที่กำหนดเป็นพื้นที่อันตราย ต้องใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดป้องกันการระเบิด (Ex-rated) เท่านั้น
- ห้ามนำโทรศัพท์มือถือ ไฟฉาย หรือเครื่องมือไฟฟ้าที่ไม่ใช่ชนิด Ex เข้าพื้นที่ดังกล่าว เว้นแต่ได้รับอนุญาตผ่านระบบใบอนุญาตทำงาน
- ภาชนะบรรจุสารไวไฟต้องต่อสายดินและต่อฝาก (Grounding/Bonding) ขณะถ่ายเท เพื่อป้องกันไฟฟ้าสถิต
งานซ่อมบำรุงไฟฟ้า
- งานไฟฟ้าทำได้เฉพาะช่างไฟฟ้าที่ผ่านการฝึกอบรมและได้รับมอบหมายเท่านั้น
- ต้องขอใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) และตัดแยกพลังงานตามขั้นตอน LOTO ทุกครั้ง พร้อมทดสอบว่าไม่มีแรงดันไฟฟ้าก่อนเริ่มงาน
- ใช้เครื่องมือหุ้มฉนวน ถุงมือยางกันไฟฟ้าที่ผ่านการทดสอบ และอุปกรณ์ป้องกันอาร์กตามระดับความเสี่ยง
เมื่อพบผู้ถูกไฟฟ้าดูด
- ห้ามสัมผัสตัวผู้ประสบเหตุโดยตรง
- ตัดกระแสไฟฟ้าที่เบรกเกอร์หรือสวิตช์ทันที หากทำไม่ได้ให้ใช้วัสดุแห้งที่ไม่นำไฟฟ้าเขี่ยสายไฟออก
- โทรแจ้งหน่วยปฐมพยาบาล ต่อ 1xx และ 1669 จากนั้นประเมินการหายใจ และเริ่ม CPR หากจำเป็น
คำเตือน: ห้ามใช้น้ำดับไฟที่เกิดจากไฟฟ้าขณะยังมีกระแสไฟ ให้ใช้ถังดับเพลิงชนิดคาร์บอนไดออกไซด์หรือผงเคมีแห้ง
หมายเหตุ: อ้างอิงกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า พ.ศ. 2558
ปรับปรุงล่าสุด: 27 ก.ย. 2569