คำจำกัดความ
| คำศัพท์ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| อุบัติเหตุ (Accident) | เหตุการณ์ที่ไม่ได้คาดคิดซึ่งทำให้เกิดการบาดเจ็บ เจ็บป่วย หรือทรัพย์สินเสียหาย | สารเคมีกระเด็นเข้าตาจนต้องพบแพทย์ |
| อุบัติการณ์ (Incident) | เหตุการณ์ที่เกิดจากหรือเกิดระหว่างการทำงาน ซึ่งส่งผลหรืออาจส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บหรือเจ็บป่วย (ครอบคลุมทั้งอุบัติเหตุและเหตุเกือบเกิด) | ท่อรั่วมีสารเคมีหกบนพื้น |
| เหตุเกือบเกิดอุบัติเหตุ (Near Miss) | เหตุการณ์ที่ไม่มีผู้บาดเจ็บหรือความเสียหาย แต่เกือบจะเกิด | ถังสารเคมีหล่นจากพาเลท ห่างจากคนเดินเพียงหนึ่งเมตร |
| การกระทำที่ไม่ปลอดภัย (Unsafe Act) | พฤติกรรมของบุคคลที่เพิ่มโอกาสเกิดอุบัติเหตุ | ถ่ายสารเคมีโดยไม่สวมแว่นครอบตา |
| สภาพที่ไม่ปลอดภัย (Unsafe Condition) | สภาพของสถานที่ เครื่องจักร หรือสิ่งแวดล้อมที่เป็นอันตราย | ฝักบัวล้างตาไม่มีน้ำ ราวกันตกหลุด |
ทำไมเหตุเล็ก ๆ จึงสำคัญ
แนวคิด พีระมิดอุบัติเหตุ ของ Heinrich และต่อมาของ Bird แสดงว่าเบื้องหลังอุบัติเหตุร้ายแรงหนึ่งครั้ง มีอุบัติเหตุเล็กน้อยและเหตุเกือบเกิดจำนวนมาก และมีการกระทำหรือสภาพที่ไม่ปลอดภัยอีกนับร้อยนับพันครั้งเป็นฐานของพีระมิด ตัวเลขในพีระมิดเป็นเพียงภาพประกอบ แต่หลักคิดสำคัญคือ เหตุร้ายแรงและเหตุเล็ก ๆ มักมีสาเหตุร่วมกัน การรายงานและแก้ไขที่ฐานของพีระมิดจึงช่วยป้องกันเหตุร้ายแรงก่อนเกิดจริง
วิธีรายงานผ่านเว็บไซต์นี้
- ทำให้พื้นที่ปลอดภัยก่อน และแจ้งหัวหน้างานทันทีหากเป็นเหตุเร่งด่วน
- เปิดหน้า "รายงานเหตุ" จากเมนูหลักของเว็บไซต์นี้
- เลือกประเภท ได้แก่ อุบัติเหตุ เหตุเกือบเกิด การกระทำที่ไม่ปลอดภัย สภาพที่ไม่ปลอดภัย หรือเหตุด้านสิ่งแวดล้อม
- ระบุวันเวลา สถานที่ และเล่าว่าเกิดอะไรขึ้นอย่างข้อเท็จจริง พร้อมสิ่งที่ได้ทำไปแล้วในเบื้องต้น
- ใส่ชื่อผู้รายงานหรือไม่ก็ได้ แต่การใส่ช่องทางติดต่อจะช่วยให้ฝ่าย S&E สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้
- ส่งรายงาน ฝ่าย S&E จะคัดกรอง สอบสวนหาสาเหตุ กำหนดมาตรการแก้ไข และแจ้งผลกลับ
อุบัติเหตุที่มีผู้บาดเจ็บต้องแจ้งหัวหน้างานและฝ่าย S&E ทันทีทางโทรศัพท์ ต่อ 1xx ก่อน แล้วจึงบันทึกในระบบ
วัฒนธรรมไม่มุ่งหาคนผิด (No-Blame Culture)
- เป้าหมายของการรายงานคือ หาสาเหตุและแก้ไขระบบ ไม่ใช่หาคนผิดเพื่อลงโทษ
- ผู้รายงานด้วยความสุจริตจะได้รับการคุ้มครองจากการตอบโต้ใด ๆ
- การสอบสวนมุ่งหาสาเหตุราก (Root Cause) เช่น ขั้นตอนไม่ชัดเจน การออกแบบ หรือการฝึกอบรมไม่เพียงพอ
- ข้อยกเว้นเฉพาะการฝ่าฝืนโดยเจตนาหรือประมาทร้ายแรง ซึ่งดำเนินการตามระเบียบบริษัท
หมายเหตุ: กระบวนการนี้เป็นไปตาม ISO 45001 ข้อ 10.2 อุบัติการณ์ ความไม่สอดคล้อง และการปฏิบัติการแก้ไข ซึ่งกำหนดให้รายงานทันเวลา สอบสวน หาสาเหตุ แก้ไข ทบทวนประสิทธิผล และเก็บข้อมูลเป็นเอกสาร โดยมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงาน
ปรับปรุงล่าสุด: 27 ก.ย. 2569