เป้าหมาย
เมื่อสารเคมีหกรั่วไหล สิ่งสำคัญที่สุดคือ ความปลอดภัยของคน รองลงมาคือ ป้องกันไม่ให้สารเคมีไหลลงท่อระบายน้ำฝน ดิน หรือแหล่งน้ำสาธารณะ ซึ่งอาจก่อผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม และเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย
แยกระดับของเหตุ
| ระดับ | ลักษณะ | ผู้ดำเนินการ |
|---|---|---|
| เล็ก | ปริมาณน้อย ทราบชนิดสาร ไม่มีไอพิษหรือไฟ | พนักงานที่ผ่านการอบรม ใช้ Spill Kit ในพื้นที่ |
| ใหญ่ | ปริมาณมาก ไม่ทราบชนิดสาร มีไอพิษ มีโอกาสติดไฟ หรือไหลออกนอกพื้นที่ | แจ้งทีมระงับเหตุฉุกเฉิน (ERT) และประกาศแผนฉุกเฉิน |
ขั้นตอนการตอบสนอง
- แจ้งเตือน ตะโกนเตือนผู้อยู่ใกล้เคียง และแจ้งหัวหน้างานหรือห้องควบคุม ต่อ 1xx
- ประเมิน ระบุชนิดสารจากฉลากหรือ SDS อยู่เหนือลม หากไม่แน่ใจหรือเป็นเหตุใหญ่ ให้ถอยออกและรอ ERT
- ป้องกันตนเอง สวม PPE ตามที่ SDS กำหนด เช่น แว่นครอบตา ถุงมือกันสารเคมี ชุดกันสาร และหน้ากากที่เหมาะสม
- ควบคุมแหล่งรั่ว ตั้งภาชนะให้ตรง ปิดวาล์ว หรืออุดรูรั่ว หากทำได้อย่างปลอดภัย
- กักกัน ใช้ทุ่นดูดซับ (Sock/Boom) ล้อมรอบ และปิดฝาท่อระบายน้ำด้วยแผ่นปิดท่อ (Drain Cover) ทันที
- ดูดซับ ใช้แผ่นหรือวัสดุดูดซับที่เหมาะกับชนิดสาร (สารเคมีทั่วไป น้ำมัน หรือกรด-ด่าง) โรยจากขอบเข้าหากลาง
- เก็บกวาด ใช้เครื่องมือที่ไม่ก่อประกายไฟสำหรับสารไวไฟ บรรจุวัสดุปนเปื้อนลงถุงหรือถังที่ปิดได้ ติดฉลาก "ของเสียอันตราย" พร้อมชื่อสาร
- ทำความสะอาดและคืนสภาพ ล้างพื้นที่ตามคำแนะนำใน SDS และเติมอุปกรณ์ใน Spill Kit ให้ครบ
ชุดอุปกรณ์ Spill Kit
Spill Kit ประจำพื้นที่ต้องมีอย่างน้อย: ทุ่นดูดซับ แผ่นดูดซับ แผ่นปิดท่อ ถุงสำหรับของเสีย ถุงมือและแว่นครอบตา พลั่วและที่ตักชนิดพลาสติก และป้ายกั้นพื้นที่ ผู้รับผิดชอบพื้นที่ต้องตรวจสอบความครบถ้วนทุกเดือน
การรายงาน
- ทุกเหตุหกรั่วไหล แม้จะเล็กน้อย ต้องรายงานผ่านหน้า "รายงานเหตุ" ของเว็บไซต์นี้ภายในกะนั้น
- วัสดุปนเปื้อนทั้งหมดต้องส่งจัดการเป็นของเสียอันตรายตามระบบการจัดการของเสียของโรงงาน
- หากสารเคมีออกนอกเขตโรงงานหรือลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ ฝ่าย S&E จะเป็นผู้แจ้งหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องตามกฎหมาย
คำเตือน: ห้ามฉีดน้ำล้างสารเคมีลงท่อระบายน้ำเด็ดขาด และห้ามผสมสารดูดซับหรือสารเคมีต่างชนิดกันในภาชนะเดียว เพราะอาจเกิดปฏิกิริยารุนแรง
หมายเหตุ: ขั้นตอนนี้สนับสนุนข้อกำหนด ISO 14001 ข้อ 8.2 และ ISO 45001 ข้อ 8.2 การเตรียมพร้อมและตอบสนองต่อภาวะฉุกเฉิน
ปรับปรุงล่าสุด: 27 ก.ย. 2569